Wat is NLCS++?
NLCS++ is een uitbreiding op de Nederlandse CAD-standaard NLCS. Waar NLCS afspraken maakt over hoe een tekening eruitziet, legt NLCS++ per kabel of leiding vast wat het is (objecttype), welke eigenschappen het heeft (attributen), in welke fase het zit (status) en waar het ligt (geometrie). Netbeheerders gebruiken NLCS++ Netbeheer om revisies van aannemers als data te ontvangen en automatisch te verwerken.
Wat is NLCS++ precies?
NLCS, de Nederlandse CAD Standaard, bestaat al jaren voor 2D-ontwerptekeningen in de grond-, weg- en waterbouw. digiGO beheert NLCS en de standaard staat op de ‘pas toe of leg uit’-lijst van Forum Standaardisatie. NLCS regelt lagen, lijnstijlen, lettertypen en de ordening van objecten op een tekening.
NLCS++ bouwt daarop voort. De ++ staat voor de informatie die op een gewone tekening ontbreekt. Per object leg je vast:
- Objecttype: is het een middenspanningskabel, een gasleiding, een mof of een mantelbuis.
- Attributen: diameter, materiaal, spanningsniveau, aanlegtechniek, diepte.
- Status: bestaand, nieuw, verwijderd, buiten bedrijf.
- Geometrie: de ingemeten ligging als coördinaten, op de centimeter als je meet met een RTK GNSS-ontvanger.
Daardoor kan een systeem het bestand lezen zonder dat iemand de tekening hoeft na te tekenen. De netbeheerder valideert de aanlevering automatisch en zet hem door naar zijn eigen registratie.
Welke versie geldt nu?
Voor de netsector heet de variant NLCS++ Netbeheer. De netbeheerders publiceren de documentatie en verwerken wijzigingsverzoeken via de openbare GitHub-omgeving van Mijn Aansluiting. De actuele versie is NLCS++ Netbeheer V12.1; correcties staan gepland voor versie 12.2. Vraag bij elk project welke versie de netbeheerder verwacht, want die kan per opdracht verschillen.
Wie vraagt NLCS++?
De drie grote regionale netbeheerders, Stedin, Liander en Enexis, hebben het informatiemodel samen afgestemd en voeren NLCS++ gefaseerd in. Werk je in opdracht van een netbeheerder, dan staat de eis voor jouw project in het contract of de uitvraag. Die is leidend.
Daarmee raakt NLCS++ iedereen in de keten:
- Aannemers in kabels en leidingen leggen de gegevens vast aan de sleuf en leveren de revisie aan.
- Ingenieursbureaus maken het ontwerp waar de aannemer mee werkt.
- Netbeheerders ontvangen de data en verwerken die in hun eigen registratie.
Wat betekent NLCS++ voor de aannemer aan de sleuf?
Tot nu toe ging de revisie vaak zo: de ploeg meet in of schetst, kantoor tekent het later uit in CAD en de netbeheerder tekent het nog eens over in zijn eigen systeem. Elke stap kost tijd en elke overdracht is een kans op fouten.
Met NLCS++ verschuift het werk naar voren. De informatie moet kloppen op het moment dat de sleuf open ligt, want daarna is de kabel niet meer te zien.
- De monteur of uitvoerder legt bij het inmeten vast welk object er ligt en met welke eigenschappen.
- De netbeheerder valideert de aanlevering. Ontbreken er attributen, dan komt de revisie terug, ook als de tekening er goed uitziet.
- Kantoor tekent minder na en controleert meer.
Wie de registratie in het veld goed inricht, levert sneller op. Dat begint bij een ploeg die zelf in de sleuf kan inmeten en weet welke KLIC-gegevens er op de locatie liggen. Lees meer over registratie aan de sleuf en KLIC bekijken op de graaflocatie.
Van tekening naar data
Een revisietekening is een plaatje met lijnen en tekst. Een NLCS++-revisie is een dataset waarin elke lijn een object is met een type, eigenschappen, een status en een ingemeten ligging. De netbeheerder hoeft er niets meer van af te lezen: zijn systeem leest het bestand en controleert het tegen zijn regels.
Voor jou als aannemer betekent dat: één goede meting met de juiste gegevens erbij is je revisie. Hoe vollediger je aan de sleuf vastlegt, hoe minder heen-en-weer achteraf.
NLCS++ aanleveren met marXact
Met UNI-Collect en UNI-Cloud lever je NLCS++ aan zonder dat iemand iets hoeft na te tekenen.
- In de sleuf: de monteur kiest wat er ligt, de app bouwt de NLCS++-code en laat per object meteen zien wat nog ontbreekt. Groen is gevalideerd, rood moet nog iets.
- Eén meting: elektra, water en telecom in dezelfde sleuf leg je in één keer vast, met de onderlinge afstand erbij. Elk object komt op de goede plek op de kaart.
- Oplevering: wat de netbeheerder vraagt, gaat eruit als NLCS++ en wordt eerst gecontroleerd tegen zijn regels. De rest levert je kantoor op zoals het gewend is, als DXF, DWG of LandXML.
- KLIC ernaast: de KLIC-melding vraag je aan in UNI-Cloud en de leidingen zie je op dezelfde kaart. Lees hoe dat werkt op KLIC bekijken op de graaflocatie.
NLCS++ zit in UNI-Cloud Ultimate. Je ploeg meet met de UNI-GR2 op de centimeter, of met je eigen Bluetooth GNSS-ontvanger. Alles in één set vind je in het UNI-Collect Survey Package.
Hoe het in de praktijk loopt, wat het kost en hoe je begint, lees je op Registratie aan de sleuf.
Veelgestelde vragen
NLCS is een tekenstandaard: afspraken over lagen, lijnstijlen en opmaak van 2D-tekeningen. NLCS++ voegt per object het objecttype, de attributen, de status en de geometrie toe. Daardoor kan een systeem het bestand automatisch lezen en valideren.
NLCS zelf wordt beheerd door digiGO. De netsector-variant NLCS++ Netbeheer wordt door de netbeheerders gepubliceerd en onderhouden via de openbare GitHub-omgeving van Mijn Aansluiting.
De actuele versie is NLCS++ Netbeheer V12.1. Correcties zijn gepland voor versie 12.2. Vraag bij elk project na welke versie de netbeheerder verwacht.
Dat hangt af van de netbeheerder en het contract. Stedin, Liander en Enexis hebben het informatiemodel samen afgestemd en voeren het gefaseerd in. De eis voor jouw project staat in de opdracht van de netbeheerder.
Per kabel, leiding of onderdeel het objecttype, de attributen zoals diameter en materiaal, de status (bijvoorbeeld nieuw of verwijderd) en de ingemeten ligging. Die gegevens moet je verzamelen terwijl de sleuf open ligt.
Met UNI-Collect kiest de monteur in de sleuf wat er ligt en bouwt de app de NLCS++-code. Per object zie je meteen of alles compleet is. De meting komt in UNI-Cloud, waar kantoor de aanlevering controleert en als NLCS++ oplevert aan de netbeheerder. Zo werkt registratie aan de sleuf.
Ja. In UNI-Collect kies je in de sleuf wat er ligt, de app bouwt de NLCS++-code en controleert per object of alles compleet is. De aanlevering gaat als NLCS++ naar de netbeheerder, eerst gecontroleerd tegen zijn regels. NLCS++ zit in UNI-Cloud Ultimate.
NLCS++ zit in UNI-Cloud Ultimate, €1.095 per gebruiker per jaar. Heb je al een eigen Bluetooth GNSS-ontvanger, dan is dat genoeg. Begin je vanaf nul, dan is er het UNI-Collect Survey Package met UNI-GR2, tablet, stok, correcties en UNI-Cloud Ultimate. Alle prijzen staan op Registratie aan de sleuf. Prijzen excl. btw.